Ieder voorjaar
in het broedseizoen
Bericht in Trouw, juni 1994
 
Museum Wierdenland werd op 7 juni 1994 gevestigd in het voormalige gemeentehuis van Ezinge in de Torenstraat. In december 2008 werd het huidige pand betrokken aan de Van Swinderenweg.
Een wierdenmuseum in Ezinge lijkt nu zo vanzelfsprekend: op een paar steenworpen van de uitgestrekte wierde waar Van Giffen zijn opgravingen verrichtte, in het hart van het zeekleilandschap waar bijna alle dorpen op wierden zijn ontstaan en na duizenden jaren nog steeds op dezelfde plek liggen. Een landschap met kronkelende wegen en sloten die herinneren aan de onafzienbare kwelders van rond het begin van de jaartelling. Toen er nog geen dijken bestonden, toen de sloten nog kwelderprielen waren en de wegen eenvoudige verbindingen met naburige wierden. Niet voor niets werd dit unieke gebied in 2005 aangewezen als Nationaal Landschap Middag-Humsterland.
 

Voorgeschiedenis

Verhuizing van het paardengraf van het Biologisch-Archeologisch Instituut naar het oude Groninger Museum aan de Praediniussingel in Groningen
(Nieuwsblad van het Noorden, 31 augustus 1978)
Begin twintigste eeuw was er nog geen museum in Ezinge. Alle vondsten van Van Giffen uit de jaren twintig en dertig werden overgebracht naar andere locaties, zoals het Groninger Museum, het Fries Museum en het door Van Giffen opgerichte Biologisch-Archeologisch Instituut. Aan de Praediniussingel richtte het Groninger Museum een eigen tentoonstelling in over de opgravingen van Van Giffen.
 
Ideeën voor een museum dateren uit de jaren zestig, toen onder meer de Allersmaborg en het kerkje van Oostum werden onderzocht als mogelijke tentoonstellingsruimtes voor Van Giffens vondsten. Hierbij ging het echter vooral om het vinden van een geschikte herbestemming voor deze leegstaande gebouwen.
 
In 1982 werd de basis gelegd voor het huidige museum met de oprichting van Kijk Op Ezinge. Deze politieke groepering vond dat in de toenmalige gemeente Ezinge een plek moest komen voor tentoonstellingen over wierden. Dit leidde na de raadsverkiezingen tot een werkgroep en in 1983 tot de oprichting van de Streekhistorische Vereniging Middagherland. Aan deze vereniging is onder meer te danken dat in 1987 een kunstwerk bij de wierde van Ezinge werd gerealiseerd.
 

Het museum toen

Het oude museum in het voormalige gemeentehuis van Ezinge
In 1990 ging de gemeente Ezinge op in de nieuwe gemeente Winsum, zodat het oude gemeentehuis vrijkwam voor andere doeleinden. Daarop werd een plan gepresenteerd voor de oprichting van het huidige museum. Belangrijkste pleitbezorgers waren ex-staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en verenigingsvoorzitter Jaap Scherpenhuizen, en fysisch geograaf en secretaris Jan Delvigne.
 
In 1991 werd de oude raadszaal ingericht als bezoekerscentrum. Niet de vondsten stonden daarbij centraal maar het wierdenlandschap zelf: het ontstaan van de wierden, het leven op de wierden, en de veranderingen in het gebied door de eeuwen heen. Ook schonk het nieuwe centrum aandacht aan de aanleg van dijken, die immers het huidige cultuurlandschap mede hebben gevormd.
 
Het museum werd mogelijk gemaakt door bijdragen van overheden, sponsoren en particulieren. Op 7 juni 1994 werd de openingsplechtigheid verricht door Mr. Pieter van Vollenhoven, die per helikopter arriveerde in Aduarderzijl en per koets naar Ezinge reed.
 

Het museum nu

In de loop der tijd groeide de museumcollectie en daarmee het gebrek aan ruimte. Bovendien waren de collecties op de bovenverdieping alleen per trap bereikbaar en dus niet toegankelijk voor mindervaliden. Vanaf 2002 werd uitgezien naar een ruimere locatie, waar men ook meer bezoekers zou kunnen trekken. De keus viel op het voormalige schoolgebouw uit 1878 aan de Van Swinderenweg. Dit pand was lange tijd als autogarage in gebruik geweest en werd met steun van de gemeente Winsum aangekocht en omgebouwd tot museum. De uitvoering was in handen van architect Jacob Veltman en binnenhuisarchitecten Arjan Karssen en Marcel Ponjee, onder regie van de gemeente Winsum en Stichting Museum Wierdenland. Het vernieuwde Museum Wierdenland opende op 2 december 2008 zijn deuren voor het publiek.
 
Eind oktober 2012 werd Museum Wierdenland voorlopig opgenomen als geregistreerd museum in het landelijke Museumregister. Sinds eind november 2015 is het museum definitief opgenomen in het register.

Het nieuwe museum aan de Van Swinderenweg
 

Beeld Middag-Humsterland

In opdracht van de gemeente Winsum maakte Jon Gardella het twee meter hoge beeld ‘Middag-Humsterland’, dat in 2010 voor het museumwerd geplaatst. Dit kunstwerk in de vorm van een knotwilg verbeeldt tal van elementen en verhalen uit het wierdenlandschap, zoals de botten van het paardengraf, het beeldje van de Romeinse god Jupiter uit de wierde van Ezinge, de nabijgelegen Aduarderzijlen, en een silhouet van hetwierdendorpje Niehove.
ALLES OVER HET MUSEUM: