Van steen naar koper, Ötzi, hunebedden

Tijdbalk Museum

De Kopertijd

Ötzi (video KC Geschiedenis)
De Kopertijd wordt gesitueerd in een periode die ruwweg van 6.000 jaar geleden tot 5.000 jaar geleden duurde (4.000 - 3.000 v. Chr.). Het is de tijd waarin de mens leerde koper te bewerken en er gereedschappen van te maken. Dat was met name het geval in Centraal-Europa. In West-Europa was de overgang van steen naar koper niet een algemene trend.
 
De ijsmummie met de koperen bijl
In 1991 werd aan de rand van een gletsjer, op 3.210 meter hoogte in de Italiaanse Ötztaler Alpen, het ca. 5.300 jaar oude en in het ijs goed geconserveerde lichaam gevonden van een man uit de Kopertijd. De ijsmummie had een koperen bijl bij zich.
Ötzi, de naam die de mummie kreeg, is de oudste menselijke mummie die in Europa is gevonden. Bestudering van zijn voeding, kleding, uitrusting en bewapening, heeft veel kennis opgeleverd over het leven in de Koperijd.
 
Nederland en de Kopertijd
Voor Nederland kan men niet of nauwelijks spreken van een 'koperperiode'. In onze streken ging men gewoon door met het gebruik van steen voor de vervaardiging van gebruiksvoorwerpen totdat zo'n 4.000 jaar geleden (2.000 v. Chr.) overgegaan werd op brons. Die overgang vond in grote delen van Europa al zo'n 1.000 jaar eerder plaats, dus 5.000 jaar geleden (3.000 v. Chr.).
 
Hunebedden
Tegen het midden of einde van de periode waar het hier over gaat (4.000 - 3.000 v. Chr.) begonnen mensen uit Noord-Nederland met het bouwen van enorme graven - hunebedden - voor de overledenen. We vinden ze nog vooral terug in Drenthe, veelal op de Hondsrug.
Maar hunebedden zijn niet een exclusief Drentse aangelegenheid. Ook buiten het huidige Drenthe werden hunebedden gebouwd. Zo werd er bij archeologisch onderzoek in de jaren '80 een hunebed aangetroffen in de ondergrond van een wierde bij Delfzijl.
Hunebedden zijn ook geen exclusief Nederlandse aangelegenheid. Ze werden ook in Noord-Duitsland en Denemarken gebouwd.
In alle gevallen waren de bouwers boeren van de zogeheten trechterbekercultuur.
 
Hunebed